Quagga

Quagga

Quagga
Quagga in London Zoo, 1870

Quagga in London Zoo, 1870
Conservation status
Status iucn3.1 EX.svg
Extinct (1883)

(IUCN)

Scientific classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Mammalia
Order: Perissodactyla
Family: Equidae
Genus: Equus
Subgenus: Hippotigris
Species: E. quagga
Subspecies: †E. q. quagga
Trinomial name
†Equus quagga quagga
Boddaert, 1785

Quagga is an extinct subspecies, Equus quagga quagga, of the plains zebra or common zebra (E. quagga), characterized by the vivid, dark stripes located only on the head, neck, and shoulders, with the stripes fading and more spread apart on the mid-section and the posterior area a plain brown. The quagga once was considered a separate species, E. quagga and the plains zebra was classified as E. burchelli. De quagga was het eerste uitgestorven dier waarvan het DNA werd bestudeerd en het was deze genetische analyse die aangaf dat de quagga een ondersoort van de vlaktezebra was.

De quagga kwam ooit in groten getale voor in Zuid-Afrika, maar is uitgestorven sinds het einde van de negentiende eeuw, met het laatste individu dat in 1883 in de Amsterdamse dierentuin stierf. De redenen voor het uitsterven van de quagga worden toegeschreven aan antropogene factoren: Overbejaging en concurrentie met landbouwhuisdieren. Nu probeert de mens door selectief fokken van bepaalde vlaktezebra’s dieren met soortgelijke aftekeningen te kweken.

Overzicht en beschrijving

De quagga (Equus quagga quagga) is een lid van de Equidae, een familie van onevenhoevige hoefdierzoogdieren van paarden en paardachtigen. Er zijn drie basisgroepen van Equidae – paarden, ezels en zebra’s – hoewel alle nog bestaande paardachtigen tot hetzelfde geslacht Equus behoren.

Zebra’s zijn wilde leden van het geslacht Equus, inheems in oostelijk en zuidelijk Afrika en gekenmerkt door kenmerkende witte en zwarte (of bruine) strepen die in verschillende patronen voorkomen die uniek zijn voor elk individu. De quagga wordt nu erkend als een uitgestorven ondersoort van één van de drie of vier nog bestaande soorten zebra’s, de vlaktezebra (E. quagga), die ook bekend staat als de gewone zebra, de geverfde zebra, en Burchell’s zebra. De andere nog bestaande soorten zijn de Grévy’s zebra (E. grevyi), de Kaapse bergzebra (Equus zebra) en de Hartmann-bergzebra (E. hartmannae), hoewel de Kaapse bergzebra en de Hartmann-bergzebra soms als dezelfde soort worden beschouwd. De vlaktezebra, de Kaapse bergzebra en de Hartmann’s bergzebra lijken op elkaar en worden in hetzelfde subgenus van Hippotigris geplaatst. Grévy’s zebra wordt in zijn eigen subgenus van Dolichohippus geplaatst.

De quagga onderscheidde zich van andere zebra’s doordat hij de gebruikelijke levendige zwarte strepen alleen op het voorste deel van het lichaam heeft. In het middengedeelte vervaagden de strepen en werden de donkere, tussen de strepen gelegen ruimten breder, en het achterste gedeelte was effen bruin. Over het geheel genomen was de vacht zandbruin en de staart wit.

De naam quagga komt van een Khoikhoi woord voor zebra en is onomatopeeëen, omdat hij zou lijken op de roep van de quagga. De enige quagga die ooit levend is gefotografeerd, was een merrie in de dierentuin van de Zoological Society of London’s Zoo in Regent’s Park in 1870.

Verspreidingsgebied, habitat en uitsterven

De quagga kwam ooit in groten getale voor in Zuid-Afrika in de voormalige Kaapprovincie (nu bekend als de Kaap de Goede Hoop Provincie) en het zuidelijke deel van de Oranje Vrijstaat. Hij leefde in de drogere delen van Zuid-Afrika, op grasvlakten. De noordelijke grens schijnt te hebben gelegen bij de Oranjerivier in het westen en de Vaalrivier in het oosten; de zuidoostelijke grens kan hebben gelegen bij de Grote Kei-rivier.

De quagga werd tot uitsterven toe bejaagd voor het vlees, de huiden en om voer te bewaren voor de gedomesticeerde veestapel. De laatste wilde quagga werd waarschijnlijk aan het eind van de jaren 1870 doodgeschoten, en het laatste exemplaar in gevangenschap, een merrie, stierf op 12 augustus 1883 in de dierentuin Artis Magistra in Amsterdam.

Taxonomie

Quagga in omheining

De quagga werd oorspronkelijk in 1778 geclassificeerd als een afzonderlijke soort, Equus quagga. In de daaropvolgende vijftig jaar werden vele andere zebra’s beschreven door naturalisten en ontdekkingsreizigers. Vanwege de grote variatie in vachtpatronen (geen twee zebra’s zijn gelijk), bleven taxonomen zitten met een groot aantal beschreven “soorten”, en geen gemakkelijke manier om te bepalen welke daarvan echte soorten waren, welke ondersoorten, en welke gewoon natuurlijke varianten.

Lang voordat deze verwarring was uitgezocht, stierf de quagga uit. Door de grote verwarring tussen de verschillende zebrasoorten, vooral bij het grote publiek, was de quagga uitgestorven voordat men doorhad dat het een aparte soort leek te zijn.

1793 illustratie van de quagga hengst van Louis XVI’s menagerie in Versailles.

De quagga was het eerste uitgestorven schepsel waarvan het DNA is bestudeerd. Uit recent genetisch onderzoek van het Smithsonian Institution is gebleken dat de quagga in feite helemaal geen aparte soort was, maar tussen 120.000 en 290.000 jaar geleden is afgeweken van de uiterst variabele vlaktenzebra, Equus burchelli, en dat hij Equus burchelli quagga zou moeten worden genoemd. Volgens de regels van de biologische nomenclatuur heeft echter, wanneer er twee of meer alternatieve namen voor één soort bestaan, de eerst gebruikte naam voorrang. Aangezien de quagga ongeveer dertig jaar eerder werd beschreven dan de vlaktezebra, lijken de correcte termen E. quagga quagga te zijn voor de quagga en E. quagga burchelli voor de vlaktezebra, tenzij “Equus burchelli” officieel tot nomen conservandum wordt verklaard.

Quagga-exemplaar in het Natural History Museum, Londen.

Nadat de zeer nauwe verwantschap tussen de quagga en de overblijvende zebra’s werd ontdekt, werd door Reinhold Rau in Zuid-Afrika het Quagga-project gestart om de quagga door selectief fokken uit vlaktezebra’s na te fokken, met het uiteindelijke doel ze opnieuw in het wild uit te zetten. Deze vorm van fokken wordt ook wel terugfokken genoemd. Begin 2006 werd gemeld dat de derde en vierde generatie van het project dieren hebben voortgebracht die sterk lijken op de afbeeldingen en bewaarde exemplaren van de quagga, hoewel omstreden is of het uiterlijk alleen al voldoende is om te verklaren dat dit project een echte “herschepping” van de oorspronkelijke quagga heeft voortgebracht.

DNA van bewaarde exemplaren werd in 1984 met succes gewonnen, maar de technologie om teruggewonnen DNA voor de fok te gebruiken, bestaat nog niet. Naast huiden zoals die in het Natural History Museum in Londen, zijn er 23 opgezette quagga’s bekend over de hele wereld. Een vierentwintigste exemplaar werd vernietigd in Königsberg, Duitsland (nu Kaliningrad), tijdens de Tweede Wereldoorlog (Max 2006).

Quagga hybriden en soortgelijke dieren

Quagga exemplaar met zebra-paard hybride veulen in Walter Rothschild Zoological Museum, Tring, Engeland.

Zebra’s zijn gekruist met andere paardachtigen, zoals ezels en paarden. Er zijn moderne veehouderijen die dit nog steeds doen. De nakomelingen staan bekend als zeedonks, zonkeys, en zorses (de term voor alle dergelijke zebrahybriden is zebroid). Zebroïden worden vaak tentoongesteld als curiosa, hoewel sommige worden gebroken om te tuigen of als rijdieren. Op 20 januari 2005 werd Henry, een veulen van het Quagga Project, geboren. Hij lijkt het meest op de quagga.

Er is een verslag van een quagga gefokt met een paard in het werk uit 1896, Anomalies and Curiosities of Medicine, door George M. Gould en Walter L. Pyle (Hartwell): “In het jaar 1815 zette Lord Morton een mannelijke quagga bij een jonge kastanjemerrie van zeven-achtste Arabisch bloed, waar nog nooit mee was gefokt. Het resultaat was een vrouwelijke hybride die op beide ouders leek.””

In zijn The Origin of Species uit 1859 herinnert Charles Darwin zich dat hij gekleurde tekeningen van hybriden tussen zebra’s en ezels heeft gezien, en vermeldt: “Lord Moreton’s beroemde hybride van een chesnut merrie en een mannelijke quagga…” Darwin noemde deze specifieke hybride opnieuw in 1868 in The Variation Of Animals And Plants Under Domestication (Darwin 1883), en geeft een citaat van het tijdschrift waarin Lord Morton voor het eerst het fokken beschreef.

Okapi markeringen zijn bijna het omgekeerde van de quagga, met de voorvoeten die meestal effen zijn en de achtervoeten die zwaar gestreept zijn. De okapi is echter geen verwant van de quagga, het paard, de ezel of de zebra. Its closest taxonomic relative is the giraffe.

Grey’s Quagga (from the Illustrated London News, 1858)

  • Darwin, C. 1883. The Variation of Animals and Plants Under Domestication, 2nd edition, revised. New York: D. Appleton & Co. Retrieved February 8, 2009.
  • Hack, M. A, and E. Lorenzen. 2008. Equus quagga. In IUCN, IUCN Red List of Threatened Species. Retrieved February 8, 2009.
  • Hack, M. A., R. East, and D. I. Rubenstein. 2008. Equus quagga ssp. quagga. In IUCN, 2008 IUCN Red List of Threatened Species. Retrieved February 8, 2009.
  • Hartwell, S. n.d. Hybrid equines. Messybeast.com. Retrieved February 8, 2009.
  • Max D.T. 2006. Can you revive an extinct animal? New York Times January 1, 2006.

All links retrieved June 17, 2019.

  • The Quagga Project
  • “Quagga Quest Can we bring back a long-extinct animal?”

Subgenus Equus: Wild horse (E. ferus) · Domestic Horse (E. caballus)
Subgenus Asinus: African Wild Ass (E. africanus) · Donkey (E. asinus) · Asiatic Wild Ass (E. hemionus) · Kiang (E. kiang)
Subgenus Dolichohippus: Grevy’s Zebra (E. grevyi)
Subgenus Hippotigris: Plains Zebra (E. quagga) · Mountain Zebra (E. zebra)

Indian Rhinoceros (R. unicornis) · Javan Rhinoceros (R. sondaicus)

Sumatran Rhinoceros (D. sumatrensis)

White Rhinoceros (C. simum)

Black Rhinoceros (D. bicornis)

Extant Perissodactyla (Odd-toed ungulates) species by suborder

Kingdom Animalia · Phylum Chordata · Class Mammalia · Infraclass Eutheria · Superorder Laurasiatheria

Hippomorpha

Equidae
(Horse family)

Equus
(including Zebras)

Ceratomorpha

Rhinocerotidae
(Rhinoceros)

Rhinoceros Dicerorhinus Ceratotherium Diceros
Tapiridae
(Tapirs)
Category

Species and hybrids of genus Equus, both extant and extinct

Species
Equus africanus · Equus asinus · Equus burchelli · Equus caballus · Equus complicatus · Equus conversidens · Equus crinidens · Equus cumminsii · Equus excelsus · Equus ferus (Equus ferus ferus, Equus ferus przewalskii) · Equus francisci · Equus fraternus · Equus giganteus · Equus grevyi · Equus hemionus · Equus hydruntinus · Equus kiang · Equus lambei · Equus namadicus · Equus niobrarensis · Equus occidentalis · Equus pacificus · Equus parastylidens · Equus pectinatus · Equus quagga (Equus quagga quagga) · Equus scotti · Equus simplicidens · Equus sivalensis · Equus stenonis · Equus zebra (Equus zebra hartmannae, Equus zebra zebra)
Hybrids
Hinny · Mule · Zebroid · Zonkey · Zony · Zorse
Evolution
Equidae · Equus · Evolution of the horse · Domestication of the horse · Heck horse

Credits

De schrijvers en redacteuren van de Nieuwe Wereld Encyclopedie hebben het Wikipedia-artikel herschreven en aangevuld in overeenstemming met de normen van de Nieuwe Wereld Encyclopedie. Dit artikel voldoet aan de voorwaarden van de Creative Commons CC-by-sa 3.0 Licentie (CC-by-sa), die gebruikt en verspreid mag worden met de juiste naamsvermelding. Krediet is verschuldigd onder de voorwaarden van deze licentie die zowel kan verwijzen naar de medewerkers van de Nieuwe Wereld Encyclopedie als naar de onbaatzuchtige vrijwillige medewerkers van de Wikimedia Foundation. De geschiedenis van eerdere bijdragen door wikipedianen is hier toegankelijk voor onderzoekers:

  • Geschiedenis van de Quagga

De geschiedenis van dit artikel sinds het werd geïmporteerd in de Nieuwe Wereld Encyclopedie:

  • Geschiedenis van “Quagga”

Note: Sommige beperkingen kunnen van toepassing zijn op het gebruik van individuele afbeeldingen die afzonderlijk zijn gelicentieerd.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *